خودکارآمدی و سازگاری آموزشی

روان شناسان پرورشی به این نتیجه رسیده اند، که مجموع های از عوامل،
متغیرها یا سازه های درونی و بیرونی در انگیختن فرد به یادگیری و
مشارکت فعال او در فرآیند آموزش دخیل هستند. از غریزه، سایق، نیاز و
شوق گرفته تا علاقه، کنجکاوی، سبک اسناد، توانمندی، انتظار، تلاش
برای پیشرفت و فشارهای همسالان همه می توانند در تعاملی پیچیده بر
نظام انگیزش دانش آموزان تاثیر گذاشته و رفتار آموزشی و یادگیری و
پیشرفت او را شکل میدهند، ناکامی و وجود داشتن انگیزه پیشرفت
می تواند در دراز مدت زمینه را برای مشکلات رفتاری، روانی، اختلالات و
سازگاری فراهم نماید.
سازگاری عبارت است از تطبیق با محیط و گروهی که فرد به آن تعلق
دارد. سازگاری ابعاد مختلفی داردکه عبارتند از: سازگاری بین فردی یا
اجتماعی، سازگاری تحصیلی یا آموزشی و سازگاری خانوادگی یا عاطفی.
سازگاری اجتماعی در بر گیرنده ارزیابیهای ذهنی و عینی است. ارزیابی
ذهنی از میزان رضایت فرد در ارتباط با دوستان ناشی میشود و ارزیابی
عینی، پذیرش فرد توسط همسالان وی است. دوستان، جامعه و خانواده،
بر سازگاری به ویژه سازگازی اجتماعی تاثیر دارند. بعد دیگر سازگاری،
یعنی سازگاری آموزشی، عبارت است از مجموعه واکنشهایی که توسط
آن، یک فرد ساختار خود را تغییر میدهد تا با شرایط مدرسه و
فعالیتهایی که آن محیط از دانش آموز میخواهد همخوان باشد. در
نتیجه هر عاملی که این جریان را دچار مشکل نماید، زمینه را برای
ناسازگاری فرد در محیط فراهم خواهد ساخت. اجزای سازگاری تحصیلی
عبارتند از: رضایت از مدرسه، حضور منظم در محیط، دوست داشتن معلم.
در نهایت، سازگاری عاطفی، عبارت است از مکانیسمی که فرد توسط آن
احساس اعتماد و اطمینان نسبت به اعضای خانواده و سایر کسانی که
ارتباط نزدیکی با وی دارند را کسب میکنند. احساس امنیت عاطفی
مهمترین عاملی است که در سازگازی عاطفی فرد موثر است و دو بعد
دیگر را نیز تحت تاثیر قرار میدهد پژوهشگران معتقدند که فشار محیطی
زیاد و تقاضاهای نامناسب آموزشی ممکن است در مشکلات رفتاری و
هیجانی سهیم بوده و شایستگی های فرد را کاهش دهد.